Adenomatoïde nodule van de schildklier: uw pathologierapport begrijpen

door Jason Wasserman MD PhD FRCPC
18 juni 2025

Een adenomatoïde nodulus is een goedaardig (Goedaardige) groei die zich ontwikkelt in de schildklier. De schildklier is een klein, vlindervormig orgaan aan de voorkant van de hals dat hormonen produceert om de stofwisseling te reguleren. Adenomatoïde noduli maken deel uit van een groep schildklieraandoeningen die bekend staan ​​als nodulaire schildklieraandoeningen.

Deze gezwellen worden 'adenomatoïde' genoemd omdat ze sterk lijken op een ander type goedaardige tumor, namelijk een folliculair adenoom. Adenomatoïde noduli verschillen echter doordat ze doorgaans niet omgeven zijn door een volledig kapsel (een dunne laag bindweefsel). In plaats daarvan gaan ze op in het normale schildklierweefsel eromheen.

Adenomatoïde noduli komen het vaakst voor bij jongere vrouwen, maar ze kunnen op iedere leeftijd voorkomen.

Wat veroorzaakt een adenomatoïde knobbel?

De exacte oorzaak van adenomatoïde noduli is niet volledig bekend, maar er lijken verschillende factoren bij betrokken te zijn. Deze factoren zijn onder andere:

• Hormonale onevenwichtigheden: Veranderingen in hormoonspiegels kunnen de schildklier stimuleren, waardoor deze meer schildklierweefsel produceert.

• Jodiumtekort: Een tekort aan jodium, een essentiële voedingsstof voor de productie van schildklierhormonen, kan ervoor zorgen dat de schildklier groter wordt en er knobbeltjes ontstaan.

• Genetische factoren: Een familiegeschiedenis van schildklieraandoeningen of knobbeltjes kan het risico vergroten.

Men denkt dat deze factoren ervoor zorgen dat de schildklier op bepaalde plekken te veel groeit, waardoor knobbeltjes ontstaan. Deze groei is meestal een poging van de klier om een ​​normale hormoonhuishouding te handhaven.

Wat zijn de symptomen van een adenomatoïde knobbel?

De meeste mensen met adenomatoïde noduli hebben geen opvallende symptomen, vooral niet als de noduli klein zijn. Deze kleine noduli worden meestal bij toeval ontdekt tijdens beeldvormend onderzoek of routinematig medisch onderzoek.

Grotere knobbeltjes kunnen echter wel klachten veroorzaken omdat ze op structuren in de nek drukken. Deze klachten zijn onder andere:

• Een knobbel of zichtbare zwelling aan de voorkant van de nek.

• Slikproblemen, vooral bij vast voedsel.

• Ongemak of een drukkend gevoel in de nek.

• Moeilijk ademhalen, vooral als u ligt of sport.

Meestal blijft de schildklierfunctie normaal bij adenomatoïde noduli, maar in sommige gevallen kunnen de schildklierhormoonspiegels verhoogd (hyperthyreoïdie) of verlaagd (hypothyreoïdie) zijn, wat resulteert in symptomen zoals vermoeidheid, gewichtsveranderingen, angst of veranderingen in de hartslag.

Associatie met nodulaire folliculaire ziekte

Adenomatoïde noduli maken deel uit van een bredere aandoening die nodulaire folliculaire ziekte van de schildklier, waaronder:

• Solitaire schildkliernoduli: Enkelvoudige knobbeltjes die onafhankelijk van elkaar groeien.

• Multinodulair struma: Een aandoening waarbij zich meerdere knobbeltjes in de schildklier ontwikkelen, waardoor de schildklier groter wordt (struma).

Mensen met nodulaire folliculaire ziekte hebben vaak meerdere adenomatoïde noduli, die sterk variëren in grootte, uiterlijk en mate van schildklieractiviteit.

Hoe wordt deze diagnose gesteld?

Uw arts kan in eerste instantie het vermoeden hebben dat het om een ​​adenomatoïde nodus gaat op basis van de symptomen of een lichamelijk onderzoek, waarbij de schildklier vergroot of onregelmatig aanvoelt.

Om de diagnose te bevestigen, kan uw arts een echo van de schildklier aanbevelen. Daarmee krijgt u een duidelijk beeld van de grootte en het uiterlijk van eventuele knobbeltjes.

Een biopsieprocedure genaamd een fijne naald aspiratie (FNA) kan worden uitgevoerd. Bij deze procedure worden cellen uit de knobbel verwijderd met een kleine naald. patholoog Onderzoekt deze cellen onder een microscoop. Een adenomatoïde nodulus lijkt bij dit onderzoek meestal goedaardig. Als de resultaten van de biopsie onduidelijk zijn of als de nodulus groot is, kan een operatie worden aanbevolen om de schildklier geheel of gedeeltelijk te verwijderen voor verder onderzoek.

Hoe ziet een adenomatoïde nodulus er onder de microscoop uit?

Wanneer een patholoog een adenomatoïde nodulus onder de microscoop onderzoekt, ziet deze er meestal uit als een ronde groei die goed afsteekt tegen het omringende normale schildklierweefsel. Vaak omgeeft een gedeeltelijk kapsel (een dunne, vezelachtige barrière) het nodulus, maar meestal is dit kapsel niet compleet.

In de knobbel bevindt zich een verhoogd aantal folliculaire cellen (de normale cellen die schildklierhormonen produceren). Deze folliculaire cellen vormen vergrote follikels, macrofollikels genaamd. De macrofollikels bevatten colloïde, een dikke, gelachtige substantie die door de schildklier wordt geproduceerd en die donkerder en overvloediger is dan normaal schildklierweefsel. Deze kenmerken helpen pathologen adenomatoïde noduli te onderscheiden van andere schildklieraandoeningen.

Wat is het verschil tussen een adenomatoïde nodulus en een folliculair adenoom?

Hoewel adenomatoïde noduli op elkaar lijken, folliculaire adenomenEr zijn belangrijke verschillen:

• Folliculair adenoom: Dit is een volledig ingekapselde, goedaardige tumor die niet versmelt met het omringende schildklierweefsel. Het is een aparte, afzonderlijke groei.

• Adenomatoïde knobbel: Dit is een goedaardige tumor zonder volledige kapsel die overgaat in het omringende normale schildklierweefsel. Het verschijnt vaak als onderdeel van een grotere nodulaire aandoening in de klier in plaats van als een geïsoleerde tumor.

Kan een adenomatoïde nodulus kankerachtig worden?

Adenomatoïde noduli zijn goedaardig en ontwikkelen zich doorgaans niet tot kanker. Als een nodus echter snel groeit, er verdacht uitziet op beeldvorming of ongewone microscopische kenmerken vertoont, kan uw arts verder onderzoek of een operatie aanbevelen om de mogelijkheid van kanker uit te sluiten.

Hoe wordt een adenomatoïde nodulus behandeld?

Veel adenomatoïde noduli behoeven geen behandeling als ze geen symptomen veroorzaken en er bij beeldvorming en biopsie goedaardig uitzien. In dergelijke gevallen is regelmatige controle door uw arts, inclusief periodieke echo's, meestal aan te raden om eventuele groei of veranderingen te controleren.

Behandeling kan worden aanbevolen als de knobbel groot is, symptomen veroorzaakt of als er bezorgdheid bestaat over kanker. Behandelingsopties zijn onder andere:

• medicatie: Soms kan een behandeling met schildklierhormoononderdrukking (levothyroxine) worden ingezet om de grootte van de knobbel te verkleinen, maar dit komt tegenwoordig minder vaak voor.

• Chirurgie: Als de knobbel groot is, ongemak veroorzaakt of er een vermoeden is van kanker, kan worden overwogen om de knobbel of een deel van de schildklier operatief te verwijderen.

Prognose

De vooruitzichten voor mensen met de diagnose adenomatoïde noduli zijn uitstekend. De meeste adenomatoïde noduli blijven goedaardig en stabiel in de loop van de tijd. Regelmatige medische controles zorgen ervoor dat eventuele veranderingen vroegtijdig worden ontdekt en adequaat worden behandeld.

Vragen om aan uw arts te stellen

• Moet ik regelmatig controle-echo's laten maken?
• Hoe vaak moet ik mijn schildklierfunctie laten controleren?

• Moet ik mijn levensstijl veranderen?

• Moeten mijn familieleden ook hun schildklier laten onderzoeken?