Uw pathologierapport voor basaalcelcarcinoom van de huid

door Allison Osmond, MD FRCPC
December 9, 2024

Basaalcelcarcinoom (BCC) is het meest voorkomende type huidkanker. Het ontwikkelt zich uit basale cellen, die zich in de buitenste laag van de huid (de opperhuid) en in haarzakjes bevinden. Hoewel verschillende typen basaalcelcarcinoom er onder de microscoop en op de huid anders uitzien, delen ze vergelijkbare oorzaken en risicofactoren. Deze tumoren groeien langzaam en verspreiden zich zelden naar andere lichaamsdelen, maar ze kunnen nabijgelegen weefsels binnendringen en beschadigen als ze niet worden behandeld.

Onder de microscoop vertonen alle basaalcelcarcinomen clusters van kleine, donkergekleurde cellen (basaloïde cellen genoemd) met heel weinig omringend cytoplasma.

Wat zijn de symptomen van basaalcelcarcinoom?

Basaalcelcarcinoom verschijnt vaak als een kleine, pijnloze bult of vlek op de huid die langzaam groeit in de loop van de tijd. Het uiterlijk van basaalcelcarcinoom kan variëren afhankelijk van het type, maar kan het volgende omvatten:

• Een glanzende of parelmoerachtige bult, vaak met zichtbare bloedvaten
• Een platte, schilferige of roodachtige plek op de huid
• Een wond die geneest en dan weer opengaat
• Een witte, wasachtige of littekenachtige laesie

Deze tumoren worden het vaakst aangetroffen op huidgebieden die vaak worden blootgesteld aan de zon, zoals het gezicht, de nek, de oren, de hoofdhuid en de armen. Als u aanhoudende veranderingen in uw huid opmerkt, is het belangrijk om deze door een zorgprofessional te laten controleren.

Wat veroorzaakt basaalcelcarcinoom in de huid?

Basaalcelcarcinoom wordt veroorzaakt door een combinatie van genetische en omgevingsfactoren die het DNA in huidcellen beschadigen. Belangrijke risicofactoren zijn:

• Blootstelling aan ultraviolette (UV) straling: Mensen met een lichte huid die snel verbrandt en mensen die worden blootgesteld aan intense, intermitterende UV-straling (zoals zonnebrand) lopen een groter risico om basaalcelcarcinoom te ontwikkelen.
• Leeftijd en geslachtOuderen en mannen lopen meer risico op het ontwikkelen van basaalcelcarcinoom.
• Bestralingstherapie:Stralingsbehandelingen, vooral tijdens de kindertijd, worden sterk in verband gebracht met basaalcelcarcinoom.
• Chronische blootstelling aan arseenLangdurige blootstelling aan arseen, vaak via verontreinigd water, kan het risico op basaalcelcarcinoom vergroten.
• Genetische aandoeningen: Bepaalde genetische syndromen, zoals het Gorlin-syndroom (ook wel naevoid BCC-syndroom genoemd), xeroderma pigmentosum, het Bazex-Dupré-Christol-syndroom en het Rombo-syndroom, verhogen het risico op het ontwikkelen van basaalcelcarcinoom aanzienlijk.
• Melanine-gerelateerde genen: Variaties in genen zoals MC1R, ASIP en TYR, die de melanineproductie reguleren, kunnen ook het risico op basaalcelcarcinoom verhogen.

Deze factoren dragen bij aan DNA-schade in basale cellen, wat op den duur kan leiden tot de ontwikkeling van kanker.

Hoe wordt deze diagnose gesteld?

De diagnose van basaalcelcarcinoom begint met een zorgvuldig huidonderzoek door een arts. Als er een verdachte laesie wordt vastgesteld, is de volgende stap meestal een biopsieTijdens een biopsie wordt een klein stukje weefsel uit de laesie verwijderd, zodat patholoog kan het onder een microscoop bekijken.

Soorten basaalcelcarcinoom

Pathologen verdelen basaalcelcarcinoom in histologische typen op basis van hoe de kankercellen aan elkaar plakken en de vormen die ze aannemen naarmate de tumor groeit. Het type kan alleen worden bepaald na een patholoog onderzoekt de tumor onder een microscoop. Een tumor kan bestaan ​​uit één of meerdere histologische typen.

Infiltrerend type

Infiltrerend is een type basaalcelcarcinoom met een hoog risico. Het wordt 'infiltrerend' genoemd omdat de tumor bestaat uit kleine groepen kankercellen die diep in een deel van de huid groeien, de dermis genaamd. Dit diepe patroon van invasie maakt het voor chirurgen moeilijk om de tumor volledig te verwijderen. Als gevolg hiervan is de kans groter dat dit type na een operatie teruggroeit dan basaalcelcarcinoomtypen met een laag risico.

Micronodulair type

Micronodulair is een type basaalcelcarcinoom met een hoog risico. Het wordt 'micronodulair' genoemd omdat de tumor bestaat uit zeer kleine ('micro') groepen kankercellen, noduli genaamd. De noduli van kankercellen verspreiden zich doorgaans diep in een deel van de huid, de dermis genaamd. Dit diepe patroon van invasie maakt het voor chirurgen moeilijk om de tumor volledig te verwijderen. Als gevolg hiervan is de kans groter dat het micronodulaire type na een operatie teruggroeit in vergelijking met basaalcelcarcinoom met een laag risico.

Nodulair type

Nodulair is het meest voorkomende type basaalcelcarcinoom. Het wordt "nodulair" genoemd omdat de tumorcellen zich verbinden om grote groepen te vormen, "noduli" genaamd, in een laag van de huid die de dermis wordt genoemd. Het wordt beschouwd als een type basaalcelcarcinoom met een laag risico.

Gepigmenteerd type

Gepigmenteerd is een type basaalcelcarcinoom met een laag risico. Dit type kanker wordt 'gepigmenteerd' genoemd omdat een pigment genaamd melanine overal in de tumor te vinden is. Het melaninepigment geeft de tumor zijn donkere kleur.

Scleroserend type

Scleroserend (morfoëtisch) is een type basaalcelcarcinoom met een hoog risico. Dit type kanker wordt 'scleroserend' genoemd omdat de tumor bestaat uit zeer kleine groepen kankercellen omgeven door dicht bindweefsel, collageen genaamd, dat pathologen omschrijven als 'sclerotisch'. De groepen kankercellen verspreiden zich doorgaans diep in een deel van de huid, de dermis genaamd. Dit diepe patroon van invasie maakt het voor chirurgen moeilijk om de tumor volledig te verwijderen. Als gevolg hiervan is de kans groter dat het scleroserende type na een operatie teruggroeit in vergelijking met de laag-risicotypen van basaalcelcarcinoom.

Oppervlakkig type

Oppervlakkig is een relatief veelvoorkomend type basaalcelcarcinoom. Het wordt "oppervlakkig" genoemd omdat het grootste deel van de tumor zich bevindt op de overgang van de opperhuid naar de lederhuid, dicht bij het huidoppervlak. Het wordt beschouwd als een type basaalcelcarcinoom met een laag risico.

Tumor dikte

Basaalcelcarcinoom van de huid begint in een dunne laag weefsel op het huidoppervlak, de epidermis genaamd. De tumordikte meet hoe ver de tumorcellen zich hebben verspreid van de bovenkant van de epidermis naar de weefsellagen eronder (de dermis en het subcutane weefsel). De tumordikte is vergelijkbaar maar verschilt van de diepte van de invasie, die meet hoe ver de tumorcellen zich hebben verspreid van de onderkant van de epidermis naar het diepste niveau van invasie.

Perineurale invasie

Pathologen gebruiken de term ‘perineurale invasie’ om een ​​situatie te beschrijven waarin kankercellen zich hechten aan een zenuw of deze binnendringen. ‘Intraneurale invasie’ is een verwante term die specifiek verwijst naar kankercellen in een zenuw. Zenuwen, die op lange draden lijken, bestaan ​​uit groepen cellen die bekend staan ​​als neuronen. Deze zenuwen, die door het hele lichaam aanwezig zijn, verzenden informatie zoals temperatuur, druk en pijn tussen het lichaam en de hersenen. Perineurale invasie is belangrijk omdat kankercellen hierdoor langs de zenuw naar nabijgelegen organen en weefsels kunnen reizen, waardoor het risico toeneemt dat de tumor na de operatie terugkeert.

Lymfovasculaire invasie

Lymfovasculaire invasie vindt plaats wanneer kankercellen een bloedvat of lymfekanaal binnendringen. Bloedvaten, dunne buisjes die bloed door het lichaam transporteren, staan ​​in contrast met lymfekanalen, die in plaats van bloed een vloeistof transporteren die lymfe wordt genoemd. Deze lymfatische kanalen zijn verbonden met kleine immuunorganen die bekend staan ​​als lymfeklieren, verspreid over het hele lichaam. Lymfovasculaire invasie is belangrijk omdat kankercellen via het bloed of de lymfevaten naar andere lichaamsdelen, waaronder de lymfeklieren of de longen, worden verspreid.

Marges

In de pathologie is een marge de rand van het weefsel dat tijdens een tumoroperatie wordt verwijderd. De margestatus in een pathologierapport is belangrijk omdat deze aangeeft of de gehele tumor is verwijderd of dat er een deel is achtergebleven. Deze informatie helpt bij het bepalen van de noodzaak van verdere behandeling.

Pathologen beoordelen doorgaans de marges na een chirurgische ingreep zoals een uitsnijding or resectie, waarbij de gehele tumor wordt verwijderd. Marges worden doorgaans niet geëvalueerd na a biopsie, waarbij slechts een deel van de tumor wordt verwijderd. Het aantal gerapporteerde marges en hun grootte – hoeveel normaal weefsel zich tussen de tumor en de snijrand bevindt – variëren afhankelijk van het weefseltype en de tumorlocatie.

Pathologen onderzoeken marges om te controleren of er tumorcellen op de snijrand van het weefsel zitten. Een positieve marge, waar tumorcellen worden gevonden, suggereert dat er nog wat kanker in het lichaam aanwezig kan zijn. Een negatieve marge, waar geen tumorcellen op de rand zitten, suggereert daarentegen dat de tumor volledig is verwijderd. Sommige rapporten meten ook de afstand tussen de dichtstbijzijnde tumorcellen en de marge, zelfs als alle marges negatief zijn. De micronodulaire en infiltrerende typen basaalcelcarcinoom worden geassocieerd met een hoger risico op een positieve marge omdat er geen duidelijke grens is tussen de rand van de tumor en het aangrenzende normale weefsel.

Wat betekent volledig weggesneden?

Volledig verwijderd betekent dat de chirurgische procedure de gehele tumor succesvol heeft verwijderd. Pathologen bepalen of een tumor volledig is verwijderd door de marges van het weefsel (zie hierboven voor meer informatie over marges).

Wat betekent onvolledig weggesneden?

Onvolledig geëxcideerd betekent dat de chirurgische procedure slechts een deel van de tumor heeft verwijderd. Pathologen beschrijven een tumor als onvolledig geëxcideerd wanneer tumorcellen worden gezien bij de marge of snijrand van het weefsel (zie hierboven voor meer informatie over marges).

Het is normaal dat een tumor niet volledig wordt verwijderd na een kleine ingreep zoals een biopsie omdat deze procedures meestal niet worden uitgevoerd om de hele tumor te verwijderen. Echter, grotere operaties zoals uitsnijdingen en resecties worden meestal uitgevoerd om de gehele tumor te verwijderen. Als een tumor onvolledig is weggesneden, kan uw arts een andere procedure aanbevelen om de rest van de tumor te verwijderen.

Wat is de prognose voor iemand met de diagnose basaalcelcarcinoom?

De prognose voor basaalcelcarcinoom is over het algemeen erg goed, vooral als het vroeg wordt gediagnosticeerd en behandeld. Deze kankers groeien langzaam en verspreiden zich zelden naar andere lichaamsdelen (metastaseren). Als ze echter onbehandeld blijven, kunnen ze groter worden en nabijgelegen weefsels binnendringen, wat mogelijk aanzienlijke schade veroorzaakt, vooral als ze zich in de buurt van gevoelige structuren bevinden, zoals de ogen, oren of neus.

De meeste basaalcelcarcinomen worden succesvol behandeld met een kleine operatie of andere lokale behandelingen, zoals bevriezing (cryotherapie) of plaatselijke medicatie. Eenmaal behandeld, is het risico op terugkeer op dezelfde plek laag, maar het hebben van één basaalcelcarcinoom verhoogt het risico op het ontwikkelen van een ander in de toekomst. Regelmatige huidcontroles en zonbescherming voorkomen dat nieuwe tumoren groeien en zorgen voor vroege detectie. Als u de diagnose basaalcelcarcinoom hebt gekregen, kan uw arts u helpen een plan voor behandeling en langdurige huidverzorging te ontwikkelen.