A hamartoom Een goedaardige groei die bestaat uit een abnormale mix van normaal weefsel, meestal te vinden in het deel van het lichaam waar de groei plaatsvindt. Het woord "hamartoom" komt van een Griekse term die "misgaan" betekent en verwijst naar de manier waarop het weefsel zich ongeordend ontwikkelt.
In tegenstelling tot een typische tumorEen hamartoom, dat begint met één enkele cel die ongecontroleerd begint te groeien, wordt gevormd door volwassen maar ongeorganiseerde cellen die tot dat specifieke orgaan behoren. Het kan worden beschouwd als een klein stukje weefsel dat zich verkeerd heeft ontwikkeld, maar niet schadelijk of kankerachtig is.
Hamartomen kunnen zich overal in het lichaam ontwikkelen, maar ze worden het vaakst aangetroffen op de volgende locaties:
Longen: Een hamartoom in de longen kan kraakbeen, vet en bindweefsel bevatten.
Lever: Een hamartoom in de lever ziet er vaak uit als een klein, goed gedefinieerd knobbeltje dat bestaat uit levercellen en galwegen.
Nieren: Een type hamartoom, angiomyolipoom genaamd, bestaat uit bloedvaten, glad spierweefsel en vet.
Huid: Een huidhamartoom kan eruitzien als een moedervlek of een klein bultje en kan bestaan uit extra talgklieren, haarzakjes of bloedvaten.
Hersenen: Een hamartoom in de hersenen kan een mengsel van zenuwcellen, gliacellen (ondersteuningscellen) en bloedvaten bevatten.
De meeste hamartomen worden bij toeval ontdekt tijdens beeldvorming, een operatie of een onderzoek dat om andere medische redenen wordt uitgevoerd.
Het woord tumor betekent ‘massa of zwelling’ en kan zowel goedaardig (goedaardig) en kwaadaardig (kankerachtige) gezwellen. Een hamartoom is een speciaal type goedaardige tumor die zich op verschillende belangrijke punten onderscheidt van de meeste andere tumoren:
De weefsels in een hamartoom zijn normaal voor dat orgaan, maar ze zijn gerangschikt in een abnormaal of ongeorganiseerd patroon.
De cellen zijn volgroeid en goed gedifferentieerd, wat betekent dat ze eruit zien en zich gedragen als normale cellen en niet als kankercellen.
Hamartomen dringen niet door in nabijgelegen weefsels of uitzaaien (verspreid) naar andere delen van het lichaam.
Kwaadaardige tumoren daarentegen bestaan uit cellen die ongecontroleerd groeien, binnenvallen omliggende weefsels en kunnen zich via het bloed of het lymfestelsel verspreiden.
Hamartomen zijn goedaardig en meestal ongevaarlijk. Afhankelijk van hun grootte en locatie kunnen ze echter soms problemen veroorzaken door op nabijgelegen organen te drukken of de normale werking te verstoren.
Een longhamartoom kan op een röntgenfoto als een klein vlekje zichtbaar zijn, maar veroorzaakt meestal geen symptomen.
Een hamartoom in de hersenen dat groeit in de buurt van belangrijke zenuwen of hersenstructuren kan soms epileptische aanvallen of andere neurologische symptomen veroorzaken.
De meeste hamartomen groeien zeer langzaam en behoeven geen behandeling, tenzij ze symptomen of complicaties veroorzaken.
De exacte oorzaak van hamartomen is niet volledig bekend. Men denkt dat de meeste ontstaan door kleine ontwikkelingsfouten die optreden tijdens de vorming van weefsel vóór de geboorte. Deze fouten zorgen ervoor dat de cellen in het verkeerde patroon groeien, maar niet ongecontroleerd of kankerachtig.
Sommige hamartomen worden in verband gebracht met genetische aandoeningen die ervoor zorgen dat er meerdere hamartomen in verschillende delen van het lichaam ontstaan. Voorbeelden hiervan zijn:
Cowden-syndroom: Deze aandoening wordt veroorzaakt door mutaties in een gen genaamd PTEN en kan leiden tot hamartomen in de huid, schildklier, borst en het spijsverteringskanaal.
Tubereuze sclerose complex: Deze aandoening wordt veroorzaakt door mutaties in de TSC1 or TSC2 genen en kunnen leiden tot hamartomen in de hersenen, nieren, longen en het hart.
De meeste hamartomen zijn echter sporadisch, wat betekent dat ze toevallig ontstaan en niet erfelijk zijn.
De weefseltypen die in een hamartoom worden aangetroffen, zijn afhankelijk van de plaats waar het zich vormt. In alle gevallen zijn de weefsels normaal voor dat orgaan, maar ze zijn ongeordend gerangschikt.
Een longhamartoom kan kraakbeen, vet, bindweefsel en soms bot bevatten.
Een nierhamartoom (angiomyolipoom) bevat bloedvaten, glad spierweefsel en vet.
Een huidhamartoom kan een overmatige groei van haarzakjes, talgklieren of bloedvaten veroorzaken.
Een hamartoom in de hersenen kan een combinatie van neuronen (zenuwcellen), gliacellen (ondersteuningscellen) en kleine bloedvaten bevatten.
Elk hamartoom is uniek en weerspiegelt de specifieke weefsels die normaal gesproken bij dat deel van het lichaam horen.
Een hamartoom wordt vaak bij toeval ontdekt op een beeldvormend onderzoek zoals een röntgenfoto, CT-scan of MRI. Om de diagnose te bevestigen, kan een arts een klein stukje weefsel wegnemen voor microscopisch onderzoek.
A patholoog De diagnose wordt gesteld door de combinatie van volwassen, ongeorganiseerde weefsels te identificeren die van nature in het orgaan voorkomen, maar niet normaal geordend zijn. Deze bevindingen onderscheiden een hamartoom van zowel normaal weefsel als andere soorten tumoren.
De prognose is uitstekend. Hamartomen zijn goedaardig en verspreiden zich niet naar andere delen van het lichaam. In de meeste gevallen is behandeling niet nodig. Als de groei klachten of druk op nabijgelegen organen veroorzaakt, kan deze operatief worden verwijderd. Eenmaal verwijderd, komt het zelden terug.
Welk type hamartoom heb ik en waar bevindt het zich?
Heb ik behandeling nodig of kan ik het veilig in de gaten houden?
Kan mijn hamartoom verband houden met een genetische aandoening?
Moeten ik of mijn familieleden genetische tests overwegen?
Bestaat er een kans dat dit kanker wordt?